 |
≠ |
 |
logo van Morini Franco Motori |
(niet hetzelfde) |
logo zoals je dat op bromfietsen van Moto Morini kunt vinden |
|
|
|
Attentie: Aangezien we de laatste tijd vragen krijgen over framenummers/bouwjaren om de Corsarino's op
bromfietskenteken te krijgen, kijk svp even op het overzicht "Corsarino
framenummers/ bouwjaren" en voeg de gegevens van je eigen Corsarino toe.
|
Speciaal voor de eigenaren van tweewielers met Motori Franco Morini motorblokken, maar ook voor hen die willen weten
hoe die verhouding "Morini Franco Motori S.p.A." en "Moto Morini" nu precies
in elkaar steekt.
Regelmatig krijgen wij vragen over (Italiaanse) brommers met een motorblok van het merk Motori Franco Morini. Al heel
snel denkt (hoopt?) men te maken te hebben met een Moto Morini bromfiets, maar dat is
dan niet het geval. Hoe het precies
zit zal ik proberen uit te leggen.
Definitie
- bromfiets: max. 50cc cilinderinhoud. In de 50er, 60er, 70er jaren was in veel landen een "rijbewijs" niet nodig. Pas
vanaf ±1967 werd een w.a. verzekering verplicht gesteld in Nederland.
- Lichte motorfiets: 50, 125, 175, 250cc: (A-rijbewijs verplicht). Voor de Moto Morini Corsaro 125cc volg deze link
voor de Corsaro "owners page".
 |
Eerst de brommers van Moto Morini.
Moto Morini heeft inderdaad ook bromfietsen gemaakt in de 60-er en begin 70-er jaren, maar op één na allemaal met een
viertakt blok. Alleen de "Dollaro" had een tweetaktblokje, alle
anderen, zoals gezegd, waren viertakt, zelfs de damesbrommer Corsarino "Modell V" (spreek uit "Foe"), gebouwd
vanaf 1963 t/m 1966. Van het Modell V zie je hieronder twee foto's. De Moto Morini brommers verschenen in Italië onder de naam
Corsarino (=Piraatje). Naast een gewone brommer ("Z") met buddyseat en "
ZT" (iets sportiever) werden ook een Scrambler (off the road) en een "ZZ" versie (super sport) gebouwd. Voor een
overzicht van de modellen en bouwjaren, ga naar het modellenoverzicht hieronder.
Onderaan deze pagina het serviceboekje van een Corsarino en de Italiaanse
registratie papieren.
Uit het Duitse Moto Morini Clubblad "La Strega" heb ik de
afstelgegevens van de Corsarino ZZ gekopieerd. Mogelijk ook nuttig voor andere Corsarino modellen. |
 |
logo Corsarino |
Corsarino logo |
|
 |
links, een Moto Morini Dollaro (1974) 2-takt. Dit is de enige 2-takt brommer gebouwd door
Moto Morini! |
 |
 |
 |
Corsarino |
Corsarino ZZ |
 |
 |
"Model V" (spreek uit: "Foe") |
Model V |
 |
 |
Scrambler 49 |
Nog een Scrambler 49 |
Deel van een verkoopbrochure uit de 60er jaren (klik op afbeelding voor een leesbare versie) |
 |
 |
|
48cc 4-takt |
Standaard Corsarino |
|
 |
 |
 |
Standaard Corsarino |
laatste model Corsarino Scrambler |
Laatste model Scrambler
| |
Overzicht Corsarino (4 takt) modellen & Dollaro (enige 2 takt)
|
Model Corsarino |
1963 |
1964 |
1965 |
1966 |
1967 |
1968 |
1969 |
1970 |
1971 |
1972 |
1973 |
1974 |
1975 |
| V |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Z)* |
|
|
|
|
|
|
|
| ZT |
|
|
|
|
|
|
|
|
| ZZ)** |
|
|
| Scrambler |
|
|
|
|
|
| Super Scrambler |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Dollaro (2 takt) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| )*Z: 1963-1965 3 bak (hand); vanaf 1966 4 bak (voet) |
| )**ZZ: 1964-1965 3 bak (voet); vanaf 1966 4 bak (voet) |
Nu de brommers met een motorblok van Motori Franco Morini
Motori Franco Morini is een fabriek in Bologna, waar tegenwoordig uitsluitend inbouwblokken worden gemaakt voor andere
fabrikanten van tweewielers. Tot een paar jaar geleden werden alléén tweetakt
blokken van 50cc geproduceerd, maar sinds
1999 is er ook een luchtgekoelde 125cc ééncilinder viertakt en sinds 2001 ook een watergekoeld ééncilinder viertakt
scooterblok van 400cc in productie.
Alle producten van Franco Morini zijn te zien op de
fabriekssite. Het 125cc blokje werd o.a. geleverd aan
Simson in Duitsland en HRD in Frankrijk. Opmerkelijk is dat in
Duitsland, Simson de HRD motorfietsen
onder eigen naam verkocht ("badge engineering" noemen de Engelsen dat). Op de website
stond onder de GS/SM modellen wel: "made by HRD". Zie de modellen 125SM en 125GS, waarbij zelfs de Franse
typebenaming
"Super Motard" (SM) werd gehandhaafd. Helaas is Simson in het voorjaar van 2003 met de produktie van tweewielers gestopt.
Er zijn slechts zo'n 40 tot 60 HRD's met de merknaam Simson
op de tank verkocht. In Nederland rijdt er één rond. Voor een
virtuele blik op de HRD modellen Cabriolet en Super Motard, bezoek deze Franse
HRD dealer (bij gebrek aan een website van de fabriek).
Aanvankelijk werden ook de 900cc 3-ciliner motorblokken van de Benelli
Tornadobij Franco Morini geproduceerd. Na overname van Benelli door een Chinees bedrijf, wordt nu nog slechts de
clinderkop van de
Benelli 3-clinders bij Franco Morini gemaakt en de rest van het blok elders (China??).
| Even terug naar de brommers. Motorblokken van brommers worden vaak voorzien van zijdeksels met
de eigen merknaam van de brommer, zoals b.v. "Malaguti",
zodat niet gelijk te zien is dat het hierbij gaat om een Motori
Franco Morini blok. Ik heb gelezen dat de blokjes van de Spartamet fietsen, waarvan de productie
inmiddels gestopt is,
werden voorzien van de merknaam "Sachs", maar geproduceerd werden in de fabriek van Franco Morini. |
het "Sachs" blokje van de Spartamet |
Hieronder geen Moto Morini bromfietsen/motorblokken!
Motoren gebouwd door:
brommers van andere/onbekende fabrieken. |
|
 |
 |
|
|
|
|
de eerste Morini Franco Motori motorfiets (125cc) uit de late 50-er of vroege 60-er jaren van de vorige eeuw. Model:
"Meeuw" |
een doorsnee Franco Motori 2-takt blokje |
brommer van Italiaanse makelij, mét een Morini Franco Motori blokje, maar GEEN brommer van Moto Morini, noch
van Franco Morini Motori |
 |
 |
|
|
 |
 |
een 50cc blok van Motori Franco Morini, type "Gyromat" |
een ander type Motori Franco Morini 2-takt blok
|
nog zo'n typisch Italiaanse brommer
uit de 60-er jaren, lijkt wel op een
Moto Morini, maar is het NIET.
Blijkt
een Negrini uit 1962/63 te zijn. Zie
het rode Motori Franco Morini logo op
het zijdeksel van de motor. |
 |
 |
Links een "Boomerang", volgens de naam op de tank.
Geen Moto Morini, maar een brommer
van een onbekend
merk met een Franco Morini motorblok, type "Gyromat". |
|
 |
 |
|
|
 |
 |
Motori Franco Morini 2-takt blok, zoals toegepast door Malaguti |
Nog
een type Motori Franco Morini 2-takt blok |
 |
 |
|
|
 |
 |
Op de kettingkast: Intramotor- (type?)Gloria (Verona) en op de tank 'Mini Kid'. No need
Overbodig om te vermelden dat het niet om een Moto Morini gaat, maar een Italiaanse brommer met een motorblokje van
Motori Franco Morini, zoals zoveel anderen. |
 |
 |
 |
|
 |
 |
Deze bromfiets werd te koop aangeboden als een Moto Morini, maar dat klopt niet!
Het blijkt een Italiaanse Cimatti 4M. "4M" staat voor "4 marche", of 4 versnellingen. |
Let op de beschildering van de tank van de brommer links
en vergelijk deze met de advertentie: Cimatti! |
|
Nog een Moto Morini dubbelganger. Stond te koop aangeboden
op Marktplaats.
Zelfs voorzien van Moto Morini stickers op de tank.
Mijn vriend Carlo en ook Massimo uit Italië hebben deze brommer
geïdentificeerd als een "Omer" (dus duidelijk géén Moto Morini).
Let op de dubbele horizontale buizen: zowel een buis
boven als ook
onder het blok. Moto Morini heeft dit nooit toegepast. |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Hierboven, wederom een Morini dubbelganger. De tank, voorvork en koplamp lijken
op Moto Morini. Maar het frame, de stand van de schok-brekers, het kettingrandje, de spat-borden (zowel vóór als achter), en
het allerbelangrijkste het motorblok zijn beslist niet van Moto Morini. Moto Morini heeft geen enkel model Corsarino
uitgevoerd met een 2 takt blokje met geforceerde koeling. Daarmee valt deze imitatie al door de mand. |
Zelfs voorzien van een Duits TÜV kenteken- document. Daarmee is deze brommer op papier
misschien een Morini
geworden, maar hij komt toch écht uit een andere fabriek. |
Conclusie: vertrouw alleen op je eigen ogen en niet op stickers of zelfs niet op bijgeleverde papieren.
Ik heb de verkoper gevraagd hoe dat zit met deze brommer. Hij kwam niet veel verder dan "dat het om een jubileummodel zou gaan" ..... Geloof het maar niet, want het is géén
Moto Morini en zeker geen jubilieummodel.
|
Op de Vehikel Beurs aug. 2010 liep ik opeens tegen deze brommer aan: een "Tigrotto" (boven en onder). Als je heel goed kijkt heeft de Tigrotto overeen- komsten met de nep-Morini die links staat. Bewijs heb ik niet, maar kijk zelf eens goed. |
 |
 |
links een Motori Franco Morini (stationair?) motorblok. Of komt deze uit een grasmaaier
of buitenboordmotor? Let op de startpoulie voor een touw en op het luchtfilter dat wel wat weg heeft van een snorkel.
Wie herkent de toepassing? |
|
 |
Motorfiets Morini Franco Motori
Enige tijd geleden dook op Ebay opeens een lichte motorfiets op van het merk Motori Franco Morini (onder). Kenteken is afgegeven in april 1961. Het betreft een 70cc, 2-takt met 3 handversnellingen.
De rode kleur met witte bies op de tank is kenmerkend voor Italiaanse motorfietsen uit die tijd. Vele andere merken voeren die kleuren ook. Op de tank zijn de restanten
te zien van een sticker, aan
het model te beoordelen, waarschijnlijk "Moto Morini". Maar dit is duidelijk géén motorfiets
van Moto Morini.
Onderdelen voor Motori Franco Morini motorblokken
Leveranciers van onderdelen zijn ons bij de Moto Morini Club Nederland niet bekend, maar
- de internetsite van North Leicester Motorcycles in Engeland (de grootste actieve Moto Morini dealer ter wereld) is een verwijzing naar
Harglo Performance te vinden, de importeur in Engeland van
Franco Morini producten.
- Verder staan er regelmatig blokjes te koop op de veilingsites www.ebay.com en www.ebay.nl, www.ebay.de en www.ebay.it. Verder op de
Vehikelbeurs. Volg de link voor de data en locatie.
- Tot slot, de sites van marktplaats.nl, 2ehands.nl, viavia.nl
- Nog een goede link
voor Franco Morini onderdelen.
|
Hoe zit dat nu precies, die verhouding tussen Motori Franco Morini en Moto Morini?
Daarvoor moeten we even terug in de geschiedenis. Moto Morini werd in 1946 in Bologna opgericht door Alfonso
Morini. Deze begon met een kloon van de DKW 125cc, inderdaad een tweetakt, maar
schakelde daarna voorgoed over op viertakt
blokken. (Enige uitzondering de "Dollaro" bromfiets, zie hierboven). De modellen
die Moto Morini daarna ontwikkelde zijn in het overzicht te zien en ook staan
ze in het overzicht van het leven van
Alfonso Morini. De British Morini Riders
Club heeft hiervoor een mooi overzicht gemaakt. In 1954 werd, eveneens in Bologna, de firma Motori Franco Morini opgericht door een neef
van Alfonso, genaamd, je raadt het al, Franco. De fabriek van Franco Morini heeft in het verleden ook lichte motoren
en brommers gemaakt (zie hierboven een 70cc model), maar in Nederland kom je die niet of nauwelijks tegen. Vermoedelijk waren
de Franco Morini brommers of motorfietsen alléén voor de Italiaanse thuismarkt
bestemd. Een doorslaand succes is die
productie ook nooit geworden, want op een gegeven moment zijn ze er gewoon mee gestopt. In het Duitse Moto Morini Clubblad
"La Strega" zag ik een foto van een
Franco Morini tweewieler uit de jaren 1950-1960 (zie hierboven de "Meeuw"). Op de
Vehikelbeurs is zo'n lichte motorfiets wel eens gespot, maar ze zijn (zeker in Nederland), zéér zeldzaam.
Van de heer Carlo Vergnano ontving ik de volgende informatie over Italiaanse Sportbrommers.
De onderstaande gegevens zijn o.a. gebaseerd op gegevens (artikelen en advertenties) uit meer dan
300 afleveringen van het Italiaanse blad "Motociclismo".
 |
De heren Vittorio Minarelli en Franco Morini hebben in 1950 gezamenlijk een bedrijf opgericht "FBM (Fabricca Bolognese
Motocicli SrL)" voor de productie van lichte motorfietsen, bromfietsen en bromfiets motorblokken. Pas later zijn beiden uiteen gegaan en zijn toen ieder voor zich een eigen fabriek begonnen:
Franco Morini vanaf 1954 onder de naam "Morini Franco Motori" en Vittorio Minarelli onder de naam "Minarelli". Het basis-motorblok van beide fabrikanten was bijna gelijk.
Sommige onderdelen zijn zelf moeiteloos uitwisselbaar. Een mooi bewijs van deze bewering vind je op de onderstaande vier foto's van een Testi Grand Prix 1961, eigendom van de heer Paalman. Zoals je kunt
zien prijkt aan de ene kant van het blok een deksel met opdruk Minarelli; aan de andere kant is een deksel gemonteerd met het merk Morini Franco Motori. Als je op
de 3e foto van links klikt kun je zien dat op het carter een motornummer van Minarelli is ingeslagen. Dit klopt dan weer met met de onderstaande bewering dat Testi alléén Minarelli blokken monteerde. |
 |
 |
 |
 |
 |
Testi Grand Prix 1961, eigendom Hr. Paalman |
juiste (links) en foute (rechts) carterdeksel |
|
|
|
|
brommers met Minarelli blok:
Aprilia, Aspes, Atala, Beta, Bimotor, B.M., Carabela, Casalini, C.F., Chiorda, Cimatti,
Empolini, Everton, Fantic Motor, F.M.B., Gabbiano, Gazelle, Gerosa, Gimk, Gitan, Gitane, Giulietta, Indian, Intramotor,
Italjet, Legnano, Malanca, M.B. Milani, Mebea, Mondial, Moto Bimm, Moto Gori, MZV, Oemmeci, Omer, Otus, Peripoli, Power,
Rieju, Rocvale, Romeo, Sulky, Technomoto, Testi, Torpado.
|
 |
uitzondering op de regel: Romeo met Morini Franco Motori blokje! |
|
brommers met Morini Franco Motori blok:
AIM, Aprilia, Bianchi, B.M., Chiorda, Cimatti, D.M.T., Italjet, Italtelai, Italvelo,
Itom, Lem, Malaguti, Motobecane, Moto Gori, Moto Meteora, Moto Müller, Moto Villa, Negrini, Omer, Oscar, Peripoli, Rivara, S.W.M.,
Tecnomoto, T.G.M., Titan, Ufo.
|
 |
blokje van de Romeo |
|
brommers met blok van eigen merk (in eigen beheer gebouwd):
Aermacchi, Alpino, Aprilia, Benelli, Beta, Bianci, Demm, Ducati,
Garelli, Gerosa, Gilera, Guazzoni, Innocenti, Itom, Malanca, Motobi, Moto Guzzi, Motom, Moto Morini, M.V. Augusta, Piaggio,
Santamaria.
|
Conclusies en opmerkingen:
- Minarelli had meer klanten;
- Sommige bromfiets producenten waren klant bij beide leveranciers, zoals o.a. Aprilia, Cimatti en Omer. Voor sommige
modellen bromfietsen werd een blok van Morini Franco Motori gemonteerd,
voor andere modellen een blok van Minarelli. Soms waren zij een paar jaar klant bij de ene leverancier, daarna bij de ander.
Aprilia monteerde aanvankelijk Morini Franco Motori blokken, later blokken van Minarelli;
- Aprilia en Beta kochten aanvankelijk motorblokken buitenshuis en gingen later over tot eigen productie van motorblokken.
Bianchi en Itom bouwden zelf blokken, maar kochten voor enkele modellen blokken bij Morini Franco Motori;
- Met name bij de bromfietsmerken Ancillotti, Aprilia, Beta, Bianchi, Itom, Malanca en Rondine goed opletten of het juiste
blok gemonteerd is om dat dat sterk afhangt van het betreffende model bromfiets;
- Malagutti heeft altijd alléén Morini Franco Motori blokken gemonteerd;
- Testi heeft altijd alléén Minarelli blokken gemonteerd.
|
Moto Morini uit de as herrezen, tijdpad ontwikkeling van de nieuwe motorfietsen van Moto Morini (Corsaro 1200 en de 9½).
- Op 4 december 2003 werd de samenwerking aangekondigd van Morini Franco Motori en de familie Berti (in Italië de
grootste producent van TV-toestellen en andere electronica). Samen kondigden
zij het voornemen aan om nieuwe Moto Morini
modellen te produceren.
- In maart 2004 werd bekendgemaakt dat Luciano Marabese was aangetrokken als de ontwerper van de nieuwe motorfietsen.
Medio maart 2004 werd op de site van Motociclismo een nieuw 1200cc V-twin
motorblok getoond, ontwikkeld door ing. Franco
Lambertini. Het is de bedoeling om daar ook andere versies van af te leiden.
- Precies een jaar later, op 2 december 2004, werd de nieuwe Moto Morini Corsaro 1200 gepresenteerd tijdens
de motorshow van Bologna. Tot grote verrassing van de aanwezigen werd daarna ook de
Moto Morini 9½ aan het
publiek getoond. Het was de Italianen gelukt om in recordtempo niet één, maar zelfs twee motoren aan het publiek te tonen.
Een nieuwe fabriekshal is al gebouwd en vanaf
april 2005 zouden de nieuwe modellen in produktie gaan. (Niet gelukt vanwege
problemen met toelevering van onderdelen, maar in het najaar van 2005 stonden de eerste Corsaro's bij de dealers - tk).
Dat
is dan zo'n 13 jaar nadat de laatste Morini's in de fabriek van Ducati geassembleerd werden. Het leuke van deze ontwikkeling
is dat Moto Morini weer een familiebedrijf is. Het merk werd ooit opgericht
door Alfonso Morini en na zijn dood overgenomen
door zijn dochter Gabriella. Nu zijn de zonen van neef Franco de nieuwe eigenaren samen met de gebroeders Berti en heeft
Lambertini opnieuw het
motorblok ontworpen, basis van de nieuwe generatie Moto Morini motorfietsen. Lambertini heeft de draad
weer opgepakt, precies dáár waar onder Cagiva-management de boel helaas vastliep. Een zwarte
bladzijde in de rijke
geschiedenis van het gevleugelde merk. Ik hoop - en velen met mij - dat Morini een hele goede toekomst tegemoet gaat en dat
we in die toekomst nog verrast gaan worden door vele
innovatieve ontwikkelingen van Lambertini!
- Foto's uit 2004 het v-twin blok op de testbank en het complete management
van Moto Morini
- Begin juni 2005 zag ik de eerst Corsaro 1200 buiten Italië. Dit pre-productiemodel werd gepresenteerd door de
Duitse Morini importeur März. Productie zou na de zomervakantie starten, maar Murphy was
het hier niet mee eens ;-(
Er volgde veel tegenslag en de mapping van de injectie moest opnieuw worden geprogrammeerd. De uitlaatbocht werd aangepast,
omdat deze net iets te snel het asfalt raakte.
Uiteindelijk kon de serieproductie in oktober opgestart worden.
- Op 18 november 2005 tijdens de motorshow van Milaan (de EICMA) werd
opnieuw een persconferentie gegeven en werd de definitieve uitvoering van de 9½ gepresenteerd.
- Uitlevering van de Corsaro 1200 is vanaf november van start gegaan. Lange tijd bleef het stil rondom een Nederlandse
importeur, maar in april werd bekend gemaakt dat Moto tri Colore (Vianen) de import
zou verzorgen. Naast Moto Morini
importeert Moto tri Colore ook Aprilia en Moto Guzzi. Tijdens de motorbeurs in Utrecht werd een rode Corsaro 1200
pontificaal voor de bezoekersingang in de Jaarbeurs
geplaatst waar je als bezoeker werkelijk niet omheen kon. Het weekend
ervoor werden de eerste 2 Corsaro's bij een dealer in Venlo verkocht.
- In het voorjaar van 2007 werd een prototype van de MM3 aan het publiek getoond. Deze zou bestuurd worden via het
principe "ride by wire". Dit model is niet in productie genomen. In het najaar werd
aangekondigd dat de fabrieksgarantie
op alle modellen, geproduceerd vanaf 2005, verlengd zou worden van 2, naar 3 jaar. Tijdens de EICMA werden de Corsaro Avio
(1200cc/120pk) en de Granpasso
geïntroduceerd.
Italiaanse Corsarino
service- en registratiepapieren
|